آمریکا و اسرائیل؛ تلاش برای تولید فضای جدید(بخش اول؛ تاثیرات اقتصاد سیاسی)
با این حال تفکر در بطن تغییر و تحولات فضاها نیز با هدف خوانش علل و پیامدهای آن، به خوبی آشکار میسازد که آغاز این امر با نفوذ نهادی نظامیافته نظام سرمایهداری در محتوای فضا مربوط شده و همیشه یک سوال اساسی مطرح میگردد که نظام سرمایهداری با چه مکانیسمی، فرم اجزا و کارکرد فضاهای جغرافیایی و سیاسی را تحتتاثیر قرار میدهد؟
موضوع تقابل دنیای غرب با ایران در بیش از چهار دهه اخیر نشان میدهد غرب با بهرهگیری از چند عامل به دنبال ایجاد و تولید فضای جدید در جنوبغرب آسیا میباشد. در راستای تولید فضا از چند متغیر اساسی تحت عنوان اقتصاد سیاسی مبتنی بر شیوه تولید، قدرت نهادی و حقوقی نظام روابط بینالملل و سیاست بینالملل و ابزارهای ژئوپلیتیکی بهره میگیرد. که در این مجال به بررسی متغیر اول تحت عنوان تاثیرات اقتصاد سیاسی بر تولید فضا میپردازیم و در دو یادداشت دیگر به بررسی متغیرهای قدرت نهادی و ابزار ژئوپلیتیکی و سیاست بینالملل میپردازیم.
هدف اقتصاد سیاسی فضا، کشف الگوهای فضایی فرآیند تولید، توزیع و مصرف و نقش دولت، گروهها و طبقات اجتماعی در شکل بخشی به این الگوهاست. چرا که اقتصاد سیاسی فضا، زمینهساز قدرت و فرایندهای تولید فضایی است. مناسبات سرمایهداری در جوامع مدرن روند فضای زیست انسانها را دچار تحول میکند.
از منظر لوفور این تولید فضا و تحمیل آن به زندگی هر روزه شهروندان از سوی نظم بالادست در راستای ساختارمند کردن و برنامهریزی نمودن زندگی روزمره است که وی زندگی روزمره را نیز محل اصلی مقاومت اجتماعی می داند که در فضا و از طریق فضا در اشکال گوناگون کنش اجتماعی در یک آرایش فضایی تجلی مییابد.
ایالاتمتحده آمریکا و رژیم صهیونیستی میکوشند با ابزار تحریم و تحمیل شرایط ویژه، نظم فضایی جدیدی بر اقتصاد سیاسی ایران اعمال نمایند. نظمی که در نهایت اقتصاد روزمره زیست اجتماعی را تحت تاثیر قرار دهد. هدف غرب نارضایتی مردم و در نهایت شکاف بین امر اجتماعی و امر سیاسی در ایران و واگرایی بین ملت با دولت میباشد.
در این راستا غرب میکوشد تا از ارزش پول ملی به عنوان یک عامل ژئوپلیتیکی بهره بگیرد و موضوع ارزش پول ملی را به عنوان متغیری اساسی در جایگاه ژئوپلیتیکی کشورهای جهان به کار بگیرد. متغیر کاهش ارزش پول ملی میتواند به عنوان یک عامل و اهرم پایه برای تغییر رفتار کشورهای غیر همسو با نظم جهانی به کار گرفته شود. امری که سالهای سال در مورد ایران و برخی کشورهای غیر همسو با نظم جهانی اعمال میگردد.
از جمله دیگر اهداف تولید فضا تحتتأثیر گذاشتن شیوه تولید به عنوان مهمترین عنصر فضاساز میباشد. تحریم تولیدات استراتژیک قدرتساز در ایران از جمله موشک، پهباد و … ، تحریم فروش نفت و گاز، تلاش برای حذف ایران از کریدورهای ژئوپلیتیکی منطقهای و جهانی با هدف منزوی ساختن ایران و به طور کلی حذف یا کمرنگ نمودن ایران از مناسبات شیوه تولید نظام جهانی از جمله تلاشهای غرب برای کنار گذاشتن ایران از نظام اقتصاد جهانی میباشد.
به عبارتی هدف اول غرب از تولید فضایی جدید در جهان بهطور عام و در غرب آسیا به طور خاص کنار گذاشتن یا به حاشیه راندن کشورهای غیرهمسو از نظام اقتصاد جهانی میباشد و برای دستیابی به این هدف از تمام اهرمهای موجود استفاده مینماید. البته غرب به صورت هوشمندانه دست به این کار میزند. پازل اقتصادی غرب در نظام اقتصاد جهانی برای کشورهای پیرامون و نیمهپیرامون ادغام و مشارکت در نقشهای مصرفگرایانه میباشد و از دادن هر گونه نقش استراتژیک تولیدی به کشورهای پیرامون و نیمه پیرامون پرهیز میگردد. در هر حال هدف غرب به کارگیری ابزارها و اهرمها برای تولید فضای جدید میباشد که در این بخش به متغیر شیوه تولید پرداخته شد.
